Sipariş için..  0216 573 45 25 nolu telefondan bize ulaşa bilirsiniz
    

SATRANÇ HAKKINDA

            
                                                                    SATRANÇ OKULLARDA NEDEN OLMALI


Amerikan satranç okulundan Satranç eğitmeni Jerry Meyers’in yazısıdır. (Çeviri: C. Tamer Korman)
1) Tarihçe
Satranç Hindistan’da tahmini 1500 yıl önce bulunmuş klasik bir strateji sporu(oyunu)dur.  Efsaneye göre Hindistan hükümdarı danışmanlarına, çocuklarının savaşta iyi düşünen başarılı birer general olmaları için bir yol bulmaları talimatını vermiştir.  Satranç bunun sonucunda ortaya çıkmıştır. Keşfedildikten sonra satranç yüzyıllar boyunca dünyadaki tüm ülkelere yayılmıştır. Diğer tüm oyunlar unutulup, yokolup gitmiş ama satranç hala yaşamaktadır.
2) Akademik faydalar
Biz satrancın akademik performans ile doğrudan ilişkili olduğunu düşündüğümüz için okullarda olması taraftarıyız. Satranç aşağıdaki yetenekleri kazandırıp geliştirdiği için çocukların zekalarını geliştirmektedir:
Odaklanma (dikkat toplama) – Çocuklara dikkatle gözlemleme ve konsantre olmayı öğretir. Ne kadar zeki olurlarsa olsunlar olayları dikkatle izleyemezlerse doğru tepkileri vermezler.
Gözünde canlandırma – Çocuklara bir seri olayı olmadan önce gözlerinde canlandırmayı öğretir.  Öncelikle gözlerinde canlandırma yeteneklerini geliştirmek için taşlara dokunmadan sadece bir hamleyle başlayıp daha sonra birçok hamleyi beyinlerinde yapmaları birçok alıştırma ile sağlanır.
İleriyi düşünme(görme) – Çocuklar bir hareketi yapmadan önce düşünmeyi öğrenirler. Biz kendilerine şimdi yapacağına gelecek tepkileri ve bu tepkilere karşı ne cevap vereceklerini sormalarını ve düşünmelerini sağlarız. Zaman içinde satranç sabırlı ve düşünceli olmayı öğretir.
Seçenekleri değerlendirme – Çocuklar akıllarına gelen ilk şeyi yapmamayı öğrenirler. Alternatifler düşünmeyi değişik durumlarda alternatiflerin artı ve eksilerini değerlendirmeyi öğrenirler.
Kuvvetli analiz – Çocuklar özel yada ardışık bir çok olayı değerlendirmeyi öğrenir. Olacaklar bana yardım mı eder yoksa zarar mı verir? Mantıklı düşünerek karar vermek her zaman ani tepkilerden daha iyidir.
Kuramsal düşünme – Çocuklar periyodik olarak detayları bırakıp daha büyük resimi düşünmeyi öğrenirler.  Aynı zamanda model oluşturmayı ve bu modeli farklı ama ilişkili durumlarda kullanmayı öğrenir.
Planlama – Çocuklar uzun vadeli hedeflere odaklanmayı ve buna ulaşmak için adım adım ilerlemeyi öğrenirler.  Aynı zamanda farklı gelişmeler karşısında planlarını tekrar gözden geçirip gerekli değişiklikleri yapmayı öğrenirler. 
Birçok farklı düşünceyle eşzamanlı uğraşmak – Çocuklar herhangi bir durumun kendilerini fazlasıyla zaptetmesi yerine değişik faktörleri aynı anda tartmayı, ölçmeyi öğrenirler.
Bu yeteneklerin hiçbiri sadece satranca özgü olmamakla beraber tamamı oyunun parçalarını oluşturur.  Satrancın en güzel yanlarından biri çocuğun zekasını kamçılayan bir eğitim metodu, yukarıdaki yetenekleri kazandırırken eğlenceli vakit geçirmelerini de sağlamasıdır. Sonuç olarak çocuklar kritik durumlarda iyi düşünme, daha iyi problem çözme ve bağımsız karar verme yeteneğini kazanırlar ve geliştirirler.
3) Eğitim araştırmaları

Bu sonuçlara çeşitli araştırmalar sonucu ulaşılmıştır. Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada’nın çeşitli bölgelerinde yapılan araştırmalarda, satrancın matematik ve okuma derslerindeki standart testlerde başarıyı artırdığı tesbit edilmiştir.
New York Şehrinde 100 den fazla okul ve 3000 çocuk arasında yapılan bir programda İngilizce ve matematik derslerinde yüksek notlar alan öğrencilerin çoğunun satranç ile ilgili oldukları gözlenmiştir.  Houston, Texas ve Bradford, Pennsylvania da yapılan çalışmalarda satrancın Watson Glaser kritik ve yaratıcı düşünme yeteneği testlerinde yüksek skorlar alınmasında faydalı olduğu tesbit edilmiştir.
SATRANÇ TARİHİ

380Satrançla ilgili bulunan yazılı belgelere Hint Hükümdarı II. Chandraggupta zamanında ÇATURANGA isimli sanskritçe oyunla rastlanmakta.

* 531 - 579 yıllarında yaşayan İran Şahı I. Hüsrev'e satranç takımı hediye edildi ve oyun ÇATRANG ismini aldı.

* 600 Hindistan'ın Pencap bölgesinde oyunun normları bugünkü şeklini almıştır.Aynı yıl Arapların İran'ı istila etmesi
ile oyun Arap ve İslam dünyasında kabul görmüş ve adı
ŞATRANJ olarak değişikliğe uğramıştır.ine bu yıllarda Çin'de Sat-Ran-Çu adı ile oyunun oynanmaya başlandığı
bilinmekte.

* 714 Said İbni-Cubayır'ın satrancı körleme oynadığı bilinmekte.

* 800 Emevi devleti satrancı İspanya'ya taşımış.Harun Reşit
Fransa Kralı Charlemange'ye satranç takımı hediye etti.

* 834 - 842 ilk satranç problemi Bağdat'ta Halife Muttasım
Billah tarafından hazırlandı.

* 946 bulunduğu çağın en kuvvetli satranççısı olarak Türk
Assuli kabul edilmekte.

* 1000 Satranç,Bizanslılar,Ruslar ve Vikingler tarafından da
oynanmaya başladı.

* 1010 Satranç ilgili ilk resmi vesika Armengo Urgel'in
vasiyetnamesidir.

* 1011 Firdevsi'nin ünlü ''Şahname''sinde satranç oyunundan
geniş olarak bahsedilmekte.

* 1061 Kilise satrancı İslam Kültürü'nün bir parçası ilan ederek ve oynayanları Afaroz etti.

* 1200 Fransız romanı ''Huon de Bordeaux''da,Huan,Kral Ivory'nin kızıyla,kazanırsa geceyi birlikte geçirmek ve yenilirse başının kesilmesi koşuluyla satranç oynadı.

* 1283 Akıllı Alfons'un Oyunları kitabı bilinen ilk satranç kitabıdır.

* 1475 Avrupa'da oyununiçine Kraliçe (Vezir) ve papaz (Fil) dahil olarak üstünde bulunan İslam Kültürü'nün bir parçası olma nedeniyle Afaroz edilme tehlikesi ortadan kalktı.Bu da satranç zekasının en despot kafa yapılarını ikna ederek düzeltebildiğinin diğer bir işaretidir.

* 1480 William Caxton ilk İngilizce satranç kitabı yazdı.

* 1492 Kristof Kolomb okuduğu Marco Polo'nun doğu serüvenlerinden oldukça etkilenmiş,yaşam biçimini buna göre yönlendirmiş ve uzun deniz yolculuğuna çıkarken yanına aldığı eşyaların arasına satranç takımını da koymuştur.

* 1495 ilk pratik satranç kitabı İspanya'da Lucena tarafından yazılmış.El yazması olarak 20000 kopyasının çoğaltıldığı bilinmekte.

* 1510 Yavuz Sultan Selim'in şehzade iken sivil kıyafetle Safevi Devleti başındaki Şah İsmail ile satranç oynayıp yendiği 1514 yılında Safevi Devleti'ni yendiğindeganimet listesinde 8000 adet ele geçen saranç takımının yer aldığı arşivlerde mevcuttur.

* 1575'te ilk Uluslararası satranç müsabakası Madrid'te Kral II. Philip'in Sarayında yapıldı.

* 1700'lerde Satranç Cafe'leri moda olmaya başladı.

* 1747'de Fransız Philidor,Suriyeli Stamma'yı 8 - 2 yendi.

* 1749'da Philidor'un yazdığı ''Analyze des Echecs''de satranç tarihi belgelere dayanılarak anlatılmış.''Heredot,Euripedes,Pliostratus,Homer,Virgil,Aristotale,Seneca,

Plato,Ovid,Horace,Quintilian,Martial'ın'' satranç oynadığından bahsedilmektedir.

* 1769 ilk satranç makinası ''Türk''Baron Von Kempelen tarafından icad edildi.

* 1783 Philidor aynı anda üç kişi ile oynayarak ilk çoğul gösteriyi gerçekleştirmiştir.

* 1790 Sir William Jones'un ''On the Game of Chess,Eyles Irwin (1793) Account of the Chinese Game of Chess ve Captain Cox'un 1801'de yazdığı ''On the Burmha Game of Chess son derece meşhur olmuş kitaplardır.

* 1795 Philidor öldü. Verdoni,Sarratt ve Feschalpelles sonrakiotuz yılın en kuvvetli satranççıları oldular.

* 1804 ilk posta yolu ile oynanan satranç oyunu Breda ve Hague oyuncuları arasında gerçekleşti.

* 1813 yılı 9 Haziran günü Dünyada ilk kez Liverpool Mercury günlük gazetesi satranca köşe ayırdı.

* 1824 Londra - Edinburg arasında yazışmalı satranç maçı oynandı ve Edinburglular iki galibiyet, iki berabere ve bir yenilgi ile maçı kazandı.

* 1836 ilk Satranç Dergisi Paris'te ''La Palamade'' adı altında yayınlandı.

* 1844 ilk telgraf ile maç Baltimore ve Washington D.C. şehirleri arasında oynandıı.

* 1854 ilk problem yarışması Londra'da yapıldı.Walter Grimshaw kazandı.Yarışmaya sadece İngilizler katıldı.

* 1857 Morphy aynı anda 51 yarışmacıya karşı oynadı.

* 1859 İlk Rus Satranç Dergisi ''Shakhmatny Listok'' yayınlandı.

* 1876 New York'ta parlak ödüllü turnuva gerçekleşti.

* 1878 Telefonla ilk satranç maçı Derbyshire'da gerçekleşti.

* 1881 British Chess Magazine yayın hayatına başladı.Kesintisiz halen devam etmekte.

* 1883 Londra turnuvasında satranç saatleri kullanılmaya başlandı.Thomas Bright Wilson dizayn etti.

* 1886 İlk resmi Dünya Şampiyonluk maçı Steinitz ve Zukertot arasında gerçekleşti.(+10=5-5) skorla Steinitz Dünya Şampiyonu oldu.

* 1887 Londra Satranç ligi kuruldu.

1895 İsviçre Züürih'te yapılan turnuvada ''İsviçre Sistemi'' denilen eşlendirme kullnıldı. Dr. J. Muller geliştirdi.

* 1902 İlk Radyo ile maç Atlantik'te gerçekleşti.

* 1924 Uluslararası Satranç Federasyonu FIDE kuruldu.(Federation Internationale des echecs)

* 1928 Uluslararası yazışmalı Satranç Federasyonu Kuruldu.IFSB ( International Fernschach Bund)

* 1945 ABD - SSCB Radyo ile satranç maçı oynandı. Maç 2. Dünya Savaşı'nın bitimini kutlama olaylarında yer aldı.

* 1950 FIDE satrançta ünvanları vermaya başladı.IGM,IM

* 1950 20 yaş altı Dünya Şampiyonluğu maçları başladı.

* 1952 Kenneth Harkness turnuvalarda kuvvet puanı (rating) hesaplamalarını gerçekleştirdi.

* 1953 Yazışmalı Satranç Federasyonu ünvan vermeye başladı.

* 1957 Baynlar Olimpiyatlara dahil edildi.Avrupa Şampiyonası yapıldı.

* 1958 Kompüterler Satranç oynamaya başladı.

* 1967 Satranç Oskar'ı verilmeye başladı.

* 1971 Avrupa Jünyörler Şampiyonası başladı.

* 1972 Fischer Dünya Şampiyonluğunu Ruslardan sökerek alanilk batılı Dünya şampiyonu oldu. Sovyet ustalarının açıklamasına göre Fischer'in şampiyonluğu, ABD'nin aya ayak basışı SSBC rejiminin çökmesine yol açan nedenler arasında görülmekte.

* 1975 Fischer satrancı bıraktı.Milyon Dolarları red etti.

* 1976 Satranç Kompüterleri evlerde kullanılmaya başlandı.

* 1978 FIDE ünvanlarına ekleme yaparak FM ünvanını getirdi.

* 1992 52 yaşındaki Fischer 17 yaşında Macar Kızına gönlünü kaptırdı ve satranca dönüş yaparakSpassky ile rövanş karşılaşması yaptı ve kazandı.

* 1997 Kasparov Deeper Blue adlı bilgisayara 3.5 - 2.5 kaybetti.

* 1936 Ankara Satranç Kulübü kuruldu. 1938'de kapandı.

* 1936 Dr. H. Fikret Kanad ''Satranç Kılavuzu'' adlı eserini yayınladı.

* 1942 Ankara Satranç Derneği yeniden kuruldu, bir yıl sonra tekrar kapandı.

* 1943 İstanbul Satranç Derneği kuruldu, halen yaşamını sürdürmekte.

* 1943 İstanbul Birinciliği'ni (Gayri Resmi Türkiye Şampiyonluğu)Selim Palavan namağlup kazandı.

* 1944 Prof. Selim Palavan ''Modern Satranç'' adlı kitabını yayınladı. Bu kitap daha sonra eklemelerle 1989'da Türk Ekonomi Bankası tarafından yeniden yayınlandı.

* 1954 Beş Satranç Derneğinin bir araya gelmesi ile Türkiye Satranç Federasyonu kuruldu. Mübin Boysan başkan oldu.

* 1962 Bakanlar kurulu kararı ve İsmet İnönü'nün gayretleri ile TSF nihayet FIDE'ye bağlandı. Milli takımımız ilk kez Varna Satranç Olimpiyatlarına katıldı.Caorle'de Nevzat Süer ve ilhan Onat ilk Uluslararası Usta oldular.

* 1969 Haziran 20 - 30 RCD Satranç Turnuvası düzenlendi. Türkiye - İran - Pakistan katıldı.

* 1975 Ekim 11 - 17 Sait Halim Paşa yalısında TSF Balkan Satranç Takım Şampiyonası düzenlendi.

* 1980 Ekim 1 - 9 Pera Palas Salonlarında TSF Balkan Satranç Takım şampiyonası düzenledi.

* 1982 Nisan 5 - 20 Balkan Dostluk Bireysel Turnuvası düzenlendi. Can Yurtsever Balkan Şampiyonu oldu.

* 1987 Mart 23. Uluslararası Ustamız Nevzat Süer vefat etti.

* 1991 Şubat'ta Türkiye Satranç Federasyonu T.C. Başbakanlık Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü'ne bağlandı.Kahraman Olgaç Başkan oldu.

* 1995 15 - 27 Mayıs Ankara'da Zonal Turnuva gerçekleştirildi.

* 1995 Suat Atalık ilk Türk Büyük Ustası oldu.

* 1995 24 Aralık ilk Türkiye Şampiyonu Prof. Selim Palavan vefat etti.

* 1996 9 Kasım'da Cumhurbaşkanı Satranççıları Çankaya Köşkü'ne davet etti.

* 1996 2 - 4 Nisan FIDE Başkanı Kirsan Iljumuzhinov Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'i ziyaret etti.

* 1997 4 - 5 Ocak Karpov Bahçeşehir Koleji'ne geldi ve adının konduğu Satranç Okulu'nun açılışını yaptı.

(açılışlar ve tuzaklar ansiklopedisinden)